Stoppersregelingen hebben groot effect op stikstofuitstoot

Tussen 2019 en 2025 daalde de totale stikstofemissie uit stallen met 18,7 procent, goed voor ruim 10 kiloton stikstof. Ongeveer de helft van die afname kwam voor rekening van de 1.329 veehouders die gebruik maakten van stoppersregelingen zoals de SRV, MGA en Lbv en Lbv-plus. Samen realiseerden zij een emissiereductie van 5,3 kiloton.
Daarnaast zorgde een afname van het aantal dieren bij veehouders die niet deelnamen aan een regeling voor 2,9 kiloton minder uitstoot. Stalinnovaties en andere maatregelen leverden nog eens 2,5 kiloton reductie op.

Miljarden niet benut
Voor vrijwillige beëindigingsregelingen stelde het ministerie van LVVN tussen 2019 en 2025 in totaal 4,2 miljard euro beschikbaar. Daarvan werd 2,6 miljard euro besteed. Volgens de Rekenkamer had met de resterende 1,6 miljard euro nog circa 3,3 kiloton extra emissiereductie kunnen worden gerealiseerd. De onderbesteding komt vooral doordat veel aanvragen uiteindelijk worden afgewezen of door veehouders worden ingetrokken.

Rundveehouderij blijft achter
De Rekenkamer constateert dat rundveehouders minder vaak deelnemen aan beëindigingsregelingen dan varkens- en pluimveehouders. Daardoor dalen de dieraantallen en emissies in deze sector minder snel, terwijl de rundveehouderij wel verantwoordelijk is voor het grootste aandeel van de stikstofuitstoot binnen de veehouderij. Volgens de onderzoekers speelt mee dat melkveehouders vaker streven naar voortzetting of overdracht van hun bedrijf, terwijl economische afwegingen bij varkens- en pluimveehouders vaker doorslaggevend zijn.

Focus op natuurgebieden
De grootste emissiereductie werd gerealiseerd rond stikstofgevoelige natuurgebieden zoals de Veluwe en De Peel. De beëindigingsregelingen waren specifiek gericht op deze regio’s. Tegelijkertijd trok een deel van de aangemelde ondernemers zich alsnog terug, onder meer vanwege onzekerheid over het stikstofbeleid. Later deze week presenteert landbouwminister Jaimi van Essen nieuwe plannen om de stikstofuitstoot verder terug te dringen. Het kabinet wil de uitstoot van de landbouw in 2035 met 42 tot 46 procent hebben verminderd ten opzichte van 2019.