Als ambtenaren te veel romantiek in beleid stoppen...

“Vind je het erg?” Die vraag krijgen we regelmatig. En dan bedoelt men niet de aanstaande drukte met het nieuwe koppel. De vraag gaat over het feit dat onze dieren naar de slacht gaan. Hoe cru het misschien ook klinkt: ik kan niet zeggen dat ik ze graag nog een maand of twee langer zou willen houden. De kalveren zijn veranderd van klein naar machtige kolossen. En zoals met alles kun je beter afscheid nemen wanneer het nog gezellig is. Langer houden betekent andere problemen, zoals hormonen die opspelen. Het woord kalf is dan niet langer van toepassing.

Onze kinderen hebben dit proces altijd meegemaakt. Ze zijn ermee opgegroeid en zagen de dieren veranderen van klein naar groot. Door de kalveren leerden ze ook de verplichtingen en verantwoordelijkheden. Het werk gaat vóór de gein. De dieren hebben er geen boodschap aan dat er sneeuw ligt, of dat het feestje gisteravond gezellig was. We hebben een afspraak met onze dieren, en die kom je na. Punt. Geen komma. En als ik nu naar onze kinderen kijk, ben ik meer dan trots. Op hun doorzettingsvermogen, op hoe ze verantwoordelijkheid nemen.
Tegenwoordig worden kinderen soms gebruikt om bepaalde doelstellingen te halen, bijvoorbeeld vegetarisme. “Leer een kind een dier liefhebben en het zal nooit vlees eten.” Dat deze oneliner niet klopt, heb ik bij ons op de boerderij elke ronde ondervonden. Wanneer de stal nog maar net vol stond met kleine kalveren, kwamen de eerste namen op de houten balk boven de hokken. Heel wat namen zijn de revue gepasseerd. En geloof me: ook ik was niet altijd blij met de vergelijkingen die bij die naam hoorde ??.

Liefhebben kun je op verschillende manieren. Eerbied en dankbaarheid voor alles wat leeft en sterft hoort daar ook bij. Wanneer we alles door een roze bril gaan bekijken, komen we in de problemen. Ons eten wordt onbetaalbaar. Ons werk wordt onuitvoerbaar. We toveren vruchtbare landbouwgrond – waar eeuwen werk in zit – om in natuurgebieden waar voornamelijk ganzen van profiteren. Ongedierte mag opeens niet meer bestreden worden omdat het zielig is, terwijl we vergeten welke ziektes ze meebrengen.
Bij het leven hoort de dood. Dat is een vaststaand feit. Maar de dood van een dier mogen we niet gebruiken om doelstellingen te halen. Dan verlies je de realiteit, en juist die realiteit heb je nodig in je leven. Stel: je gaat op vakantie naar een land met minder luxe. Je ontdekt daar dat men dieren houdt om in leven te blijven. Dan snap je ook dat wij dieren houden om onze medemens in de westerse wereld te voeden.  En ook voor plantaardig voedsel heb je dieren nodig, we weten allemaal wat er gebeurt wanneer de grond niet gevoed wordt. En wat als we niet genoeg grond hebben in Nederland voor landbouw?

We weten het allemaal: ‘te’ is nooit goed. Te veel eten, te veel suikers en te veel vet… Het zorgt voor problemen. Maar ook te weinig boeren en te veel regels (die elkaar ook nog eens vaak tegenwerken) is niet handig. En te veel ambtenaren die zich daarmee bezighouden maakt alles helemaal ingewikkeld. Zeker als die ambtenaren te veel romantiek in hun beleid stoppen. Dit zorgt ervoor dat we de laatste jaren steeds verder van elkaar wegdrijven. Terug naar vroeger, toen alles kleinschaliger was, met meer natuur en vooral minder mensen met wensen, is niet zaligmakend.
Door de eeuwen heen heeft hard werken gezorgd voor verandering. Verandering bood weer ruimte voor luxe, uitgaan, vakantie en meer. Misschien ging het te hard, maar het kan niet zo zijn dat wat onze grootouders hebben opgebouwd, wat onze ouders hebben beheerd, nu wordt afgebroken omdat een nieuwe generatie niet de kans krijgt van romantiserende ambtenaren. Ook voor de nieuwe generatie is stilstand achteruitgang en dus het begin van het einde. 
Alles verandert, maar toch ben ik bang dat wat de laatste jaren is veranderd, niet zomaar terug verandert. Nuchterheid heeft plaatsgemaakt voor romantiek, rationeel denken voor emoties. We zullen er helaas mee moeten leren leven.

Evelien Smit, trotse kalverhouder in Nieuweroord