Samenwerking LVVN en RVO piept en kraakt

De ADR uit scherpe kritiek op het sturingsmodel tussen de twee organisaties als op de dagelijkse praktijk van samenwerken. De tekortkomingen leiden tot vertragingen, hogere kosten en risico’s voor de effectiviteit van landbouw- en natuurbeleid.

Strategische koers loopt uiteen
Volgens de ADR is er sprake van een fundamentele mismatch tussen de strategische en resultaatgerichte werkwijze van LVVN en het opgavegericht werken van RVO. De benaderingen botsen met elkaar bij de uitvoering van opdrachten die RVO van het ministerie krijgt. In het rapport staat dat RVO opdrachten in het uiterste geval zelfs kan weigeren als deze niet passen binnen de eigen strategie.

Gespreksmodel functioneert niet
Het gespreksmodel tussen beide organisaties, dat bedoeld is om opdrachten te prioriteren en te bundelen, blijkt in de praktijk nauwelijks te functioneren. De ADR constateert dat er geen integrale keuzes worden gemaakt, dat inhoudelijke kennis ontbreekt en dat financiële effecten van regelingen onvoldoende worden meegewogen. Daardoor lopen doorlooptijden op en worden regelingen soms pas laat opgezet, met als gevolg dat beleidsdoelen vertraging oplopen. De onderzoekers waarschuwen dat dit leidt tot kaasschaafmaatregelen op uitvoeringskosten, waardoor de effectiviteit van beleid verder onder druk komt te staan.

Gebrek aan grip op kosten
Een ander hardnekkig probleem is het gebrek aan inzicht in de vaste kosten die RVO doorbelast aan ministeries. LVVN heeft nauwelijks zicht op de opbouw van deze kosten en kan er dus ook niet op sturen. Volgens de ADR ontbreekt een plek waar de verschillende opdrachtgevers gezamenlijk afwegingen maken over deze kosten. De dienst adviseert om kosten structureel te bespreken of periodiek te laten toetsen via een onafhankelijke audit.

Samenwerking stokt
Ook in de dagelijkse samenwerking gaat veel mis. Zo lukt het LVVN niet om meerjarige opdrachten te verstrekken, terwijl RVO die stabiliteit nodig heeft om personeel en expertise vast te houden. Het coördinerend opdrachtgeverschap binnen LVVN is te zwak georganiseerd, waardoor kennis versnipperd raakt en directe lijnen ontstaan tussen beleidsdirecties en RVO. Dat leidt tot onduidelijkheid en gemiste sturingsmogelijkheden.

Niet toekomstbestendig
Daarnaast wordt RVO te laat betrokken bij beleidsvorming, waardoor uitvoerbaarheid en impact onvoldoende worden meegewogen. Rapportages sluiten niet aan op de informatiebehoefte van LVVN en komen vaak te laat. Ook de afgesproken reactietermijnen van zes weken blijken in de praktijk onhaalbaar, wat de start van regelingen vertraagt. De ADR concludeert dat het huidige model niet toekomstbestendig is. Zonder ingrepen dreigt de uitvoering van landbouw- en natuurbeleid verder te vertragen en duurder te worden. De dienst roept LVVN en RVO op om de samenwerking te herzien en te professionaliseren.