Landbouw als nationaal noodpakket

Zo dicht liggen overschot en tekort bij elkaar. Grondstofprijzen fluctueren, energieprijzen blijven onzeker en de wereld is behoorlijk onrustig. Juist op zo’n moment vraag ik me af waarom we in Nederland onze eigen voedselvoorziening steeds verder onder druk zetten.

Vorige week hadden we de buurtvereniging op bezoek. Een rondleiding volgde op ons bedrijf. Eerst langs de kalveren met de staldaken vol zonnepanelen en toen langs onze nieuwe monomestvergistingsinstallatie. Het gesprek kwam daarna op het noodpakket dat de overheid adviseert om in huis te hebben. De reactie van een buurtbewoner was veelzeggend: ‘Wij hebben geen noodpakket nodig, voedsel en energie komen in Overdinkel gewoon van de familie Luijerink.’

Daar konden we natuurlijk om lachen. Toch zit er een serieuze boodschap achter. Het is verstandig om voorbereid te zijn op een noodsituatie. Maar hoe logisch is het om burgers te adviseren voedsel in voorraad te houden, terwijl we tegelijkertijd onze eigen voedselproductie steeds verder beperken en afhankelijker worden van import?

Met onze kalveren produceren we op een duurzame manier vlees voor tienduizend gezinnen

Volgens mij is de landbouw juist een belangrijk onderdeel van ons nationale noodpakket. En dan gaat het allang niet meer alleen over voedsel. Op ons bedrijf produceren we met zonnepanelen groene stroom voor zo’n vierhonderd gezinnen. Uit pure mest maken we groen gas voor ongeveer vijfhonderd huishoudens. En met onze kalveren produceren we dagelijks vlees op een duurzame manier voor tienduizend gezinnen.

Boeren zijn een onderdeel van de oplossingen waarnaar onze maatschappij op zoek is. Als we veel meer mest opvangen en vergisten, kunnen we ook op energiegebied meer zelfvoorzienend worden. Je zou verwachten dat zowel linkse als rechtse politieke partijen het hierover meteen eens zijn. De werkelijkheid is helaas anders. Een Brabantse collega zei onlangs tegen mij dat een PRO-wethouder in zijn gemeente niet mee wil werken aan initiatieven voor regionale mestvergisting. Zijn antwoord: ‘Dan houden we de veehouderij in stand’. 

En zo’n man is dan verantwoordelijk voor de energietransitie in zijn gemeente. Als idealisme het wint van gezond boerenverstand, dan haak ik af. Koester juist de innovatiekracht van de Nederlandse landbouw. Boeren kunnen een sleutelrol spelen in de voedselvoorziening én de energietransitie. Ondertussen zorgen ze voor economische activiteit en leefbaarheid op het platteland.

Een voedselbos is geen innovatie. Als we daarvan moeten eten, lijden we in Nederland honger

En innovatie is wat mij betreft niet de aanleg van een voedselbos. Ik heb er onlangs eentje bezocht, juist omdat ik benieuwd was of daar een gezond economisch verdienmodel achter zat. Dat viel tegen. Op 24 hectare, inmiddels vijf jaar in productie, werd er dit jaar voor het eerst 1.200 kilo product geoogst. Noem het dan alsjeblieft geen voedselbos, maar een belevingsbos. Want als we daarvan  in Nederland moeten eten, lijden we inderdaad honger.

Natuurlijk moet de landbouw veranderen en blijven verduurzamen. Maar als ons antwoord op ieder vraagstuk in de veehouderij is opkopen en extensiveren, dan moeten we ons inderdaad over enkele decennia afvragen waar ons voedsel en onze energie vandaan komen. Anders hebben we dat noodpakket misschien eerder nodig dan ons lief is.

Hans Luijerink
Voorzitter VVK