Prinsjesdagplannen: veel onzekerheid, weinig perspectief

LTO constateert een tegenstelling tussen de woorden uit de Troonrede en de concrete begrotingsplannen. Koning Willem-Alexander benadrukte namens het kabinet dat boeren duidelijkheid en toekomstperspectief verdienen en dat bij de verdere uitwerking van de plannen met boeren moet worden overlegd. Volgens LTO staan verschillende maatregelen in de begroting daar juist haaks op.
Ook Vee&Logistiek Nederland is kritisch. Volgens voorzitter Helma Lodders biedt de landbouwbegroting weinig nieuwe inzichten en wordt vooral het eerder ingezette beleid voor stikstofreductie en natuurherstel voortgezet. De organisatie vindt het onbegrijpelijk dat het kabinet geen gehoor geeft aan de oproep om de stikstofplannen opnieuw met sectorpartijen te bespreken.

Onzekerheid over stikstoffonds
Een belangrijk kritiekpunt van LTO betreft het stikstoffonds van 20 miljard euro. Volgens de organisatie is nog veel onduidelijk over de besteding daarvan. In 2027 maakt het ministerie van LVVN volgens LTO een eerste bedrag van 231 miljoen euro vrij om boeren te ondersteunen bij aanpassingen in hun bedrijfsvoering. De organisatie stelt echter dat boeren pas serieus kunnen investeren in verduurzaming als ook de vergunningverlening weer op gang komt. LTO wil daarom dat dit landelijk prioriteit krijgt en niet stapsgewijs of gebied voor gebied gebeurt. Ook moet geld uit het stikstoffonds volgens de belangenorganisatie met voorrang beschikbaar komen voor ondernemers die willen investeren in duurzame managementmaatregelen, innovatieve technieken en stal- en vloersystemen.

Stikstofaanpak ter discussie
Vee&Logistiek Nederland gaat in zijn kritiek een stap verder en stelt dat de huidige stikstofmaatregelen onvoldoende perspectief bieden en niet op voldoende draagvlak in de agrarische keten kunnen rekenen. Naast het stikstofbeleid maken beide organisaties zich zorgen over het verdienvermogen van agrarische bedrijven. Vee&Logistiek wijst op de lastenverzwaringen voor het bedrijfsleven. Volgens de organisatie ontbreekt tegelijkertijd een stevig plan om de Nederlandse economie en het verdienvermogen te versterken en de voedselzekerheid te borgen.

Investeringsreserve positief
LTO ziet ook een lichtpunt in de Prinsjesdagstukken. Het kabinet gaat de invoering van een fiscale investeringsreserve onderzoeken. Daarmee zouden boeren een deel van hun bedrijfsrendement fiscaal kunnen reserveren voor toekomstige investeringen in dierenwelzijn en natuur. LTO wil dat deze mogelijkheid ook gaat gelden voor investeringen die de stikstofuitstoot verminderen. Volgens de huidige meerjarenbegroting kan de regeling op zijn vroegst in 2030 ingaan. De landbouworganisatie pleit ervoor de invoering te versnellen en de regeling met terugwerkende kracht toepasbaar te maken.