Nieuws

Aantal IBR-uitbraken stijgt explosief

16 jan 2026 om 15:26uur

In Nederland is het aantal uitbraken van IBR op rundveebedrijven in de laatste maanden van 2025 onverwacht sterk toegenomen. Terwijl tot eind oktober slechts dertien IBR-vrije bedrijven met een besmetting te maken kregen, liep dit aantal in november en december op met nog eens vijftien nieuwe gevallen.

De uitbraken zijn verspreid over het hele land vastgesteld. De Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) spreekt van een opvallende trend, omdat 2025 tot de herfst juist gunstig leek voor de bestrijding van de ziekte. De nieuwe besmettingen vonden vrijwel uitsluitend plaats op melkveebedrijven; één van de eerdere gevallen betrof een vleesveebedrijf.

Verspreiding via verschillende routes
De nieuwe infecties kwamen via meerdere monitoringmethoden aan het licht. In negen gevallen werd een besmetting vastgesteld doordat in de tankmelk antistoffen tegen IBR werden aangetoond, waardoor bedrijven hun IBR-vrijstatus verloren. Bij twee bedrijven werd het virus aangetroffen in neusswabs. Op twee andere bedrijven werd de infectie ontdekt na het aantreffen van een verwerper met antistoffen. Daarnaast werd op één bedrijf een besmetting vastgesteld na sectie en op één ander bedrijf na aanvoer van een rund dat besmet bleek en het virus verder verspreidde.
Uit gesprekken met getroffen bedrijven blijkt dat er meestal al wekenlang klinische symptomen aanwezig waren voordat diagnostiek werd ingezet. Typische IBR-verschijnselen zijn neus- en ooguitvloeiing, snurken, koorts, verminderde eetlust, daling van de melkproductie, verwerpen en in ernstige gevallen sterfte. Dierenartsen benadrukken het belang van alertheid. “Bij twijfel moet direct diagnostiek worden uitgevoerd, ongeacht de IBR-status van het bedrijf,” aldus GD.

Hygiënemaatregelen en vaccineren
Het GD-laboratorium is het enige erkende instituut in Nederland voor het aantonen van IBR-virus in neusswabs. Na een bevestigde diagnose wordt veehouders geadviseerd extra hygiënemaatregelen te nemen om verspreiding naar andere bedrijven te voorkomen. Daarbij hoort ook het informeren van buren, erfbetreders en contactbedrijven, zodat zij tijdig voorzorgsmaatregelen kunnen treffen.
Bedrijven die een IBR-uitbraak doormaken, zullen nog jaren moeten blijven vaccineren. Hoe eerder de eerste vaccinatie wordt toegediend, hoe beter de schade kan worden beperkt. Ook bedrijven zonder besmetting wordt geadviseerd vaccinatie te overwegen. “Het inslepen van IBR heeft gevolgen voor een hele generatie koeien,” waarschuwt GD.

Foto: Wolfgang Ehrecke, Pixabay