Landbouw Alliantie presenteert alternatief stikstofbeleid

Tegelijkertijd moet de vergunningverlening op korte termijn worden hervat. Daarvoor stelt de alliantie onder meer een drempelwaarde naar Duits voorbeeld of een systeem met significantiestroken voor. De Landbouw Alliantie presenteerde haar alternatieve stikstofaanpak dinsdag 13 oktober tijdens een persconferentie in Nieuwspoort in Den Haag.

Samenwerkingsverband
Het samenwerkingsverband bestaat uit Agractie, Dutch Dairymen Board (DDB), Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) en Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP), met ondersteuning van Boeren Met Toekomst en Vee&Logistiek Nederland. De organisaties vinden dat het huidige stikstofbeleid te sterk leunt op modelberekeningen, kritische depositiewaarden (KDW) en generieke reductiedoelstellingen. Volgens hen wordt onvoldoende gekeken naar de werkelijke toestand van natuurgebieden en de oorzaken van eventuele achteruitgang.

Eerst natuur onderzoeken
De alliantie pleit ervoor om per natuurgebied opnieuw vast te stellen hoe de natuur ervoor staat en welke factoren eventuele problemen veroorzaken. Daarbij moet niet alleen naar stikstof worden gekeken, maar ook naar bijvoorbeeld waterhuishouding, waterkwaliteit en natuurbeheer. Op basis van die analyses moeten nieuwe Natuurdoelanalyses en beheerplannen worden opgesteld. Maatregelen moeten vervolgens worden gericht op de daadwerkelijk vastgestelde problemen. Ook moet achteraf worden gemeten of de ingrepen het gewenste effect hebben.

De alliantie vat haar uitgangspunt samen als: 'Nee tegen maatregelen zonder aantoonbare noodzaak. Ja voor wat aantoonbaar werkt.'

Noodzaak vooraf aantoonbaar
De organisaties benadrukken dat ze niet tegen natuurverbetering of vermindering van emissies zijn. Wel vinden ze dat de noodzaak en effectiviteit van ingrijpende maatregelen vooraf aantoonbaar moeten zijn. De alliantie vat haar uitgangspunt samen als: 'Nee tegen maatregelen zonder aantoonbare noodzaak. Ja voor wat aantoonbaar werkt.' Omdat het opnieuw beoordelen van natuurgebieden meerdere jaren kan duren, wil de alliantie tegelijkertijd de vastgelopen vergunningverlening aanpakken. Hiervoor presenteert ze twee mogelijke oplossingen.

Drempelwaarde van 21 mol
De eerste mogelijkheid is een drempelwaarde naar Duits voorbeeld, waarbij wordt uitgegaan van 21 mol stikstofdepositie per hectare per jaar en 3 procent van de kritische depositiewaarde. De tweede mogelijkheid is een systeem met significantiestroken van 250 meter rond stikstofgevoelige habitats. Volgens het voorstel blijven een passende beoordeling en natuurvergunning noodzakelijk wanneer de vastgestelde drempelwaarde wordt overschreden of een activiteit binnen een significantiestrook valt. Onder de drempelwaarde of buiten deze stroken zou volgens de alliantie geen passende beoordeling of natuurvergunning nodig zijn. Een omgevingsvergunning blijft wel vereist.

Juridische houdbaarheid
De alliantie stelt dat deze aanpak wetenschappelijk en juridisch onderbouwd kan worden. Of de voorgestelde systematiek ook daadwerkelijk juridisch houdbaar is, moet echter nog blijken. Het invoeren van een drempelwaarde betekent volgens de landbouworganisaties niet dat verdere emissiereductie achterwege kan blijven. Ook binnen het alternatieve systeem blijft beleid nodig om de uitstoot terug te dringen en te voorkomen dat opnieuw een situatie ontstaat zoals bij het Programma Aanpak Stikstof (PAS).

Met het voorstel wil de alliantie ook een oplossing bieden voor PAS-melders en andere ondernemers die door de huidige vergunningenproblematiek zijn vastgelopen.

Het samenwerkingsverband kiest naar eigen zeggen voor gerichte emissiereductie in plaats van algemene maatregelen waarvan onvoldoende duidelijk is of ze daadwerkelijk bijdragen aan natuurherstel. De alliantie noemt onder meer het handhaven van de huidige productieplafonds, het stimuleren van managementmaatregelen en technische innovaties en het toepassen van de best beschikbare, betaalbare en bewezen technieken bij vergunningverlening.

Perspectief voor PAS-melders
Met het voorstel wil de alliantie ook een oplossing bieden voor PAS-melders en andere ondernemers die door de huidige vergunningenproblematiek zijn vastgelopen. Volgens de organisaties moet een aangepaste vergunningensystematiek ruimte creëren voor legalisatie, bedrijfsontwikkeling en investeringen in verduurzaming. De landbouworganisaties waarschuwen dat boeren niet nog eens drie tot vijf jaar kunnen wachten op duidelijkheid. Ondernemers moeten nu beslissingen nemen over investeringen, bedrijfsopvolging en de toekomst van hun bedrijf.