‘Je weren tegen anderen is mij met de paplepel ingegeven’ 

Gerda van den Heuvel is de verrassende nieuwe vertegenwoordiger voor de regio Oost van de LTO-vakgroep. Ze volgt Mariska Timmermans op. Van den Heuvel komt niet uit het oosten (maar uit het Gelderse Putten) en heeft met haar man Gertjan zestienhonderd rosékalveren (jong rosé) en achthonderd blankvleeskalveren. Binnen de vakgroep richt ze zich op het stikstofdossier: een dossier waarin ze veel praktische ervaring heeft opgedaan. Op hun kalverbedrijf passen ze dagontmesting toe. Eén stal is uitgerust met mestschuiven en een andere stal met mestgoten. De vergunningen en bouw kosten nogal wat kruim, maar ze hebben Gerda wel de nodige ervaring en dossierkennis opgeleverd.

Hoe ben je het bestuur van de LTO-vakgroep kalverhouderij binnengerold?
 “Ik ben er een beetje onbedoeld ingerold. LTO-afdelingsvoorzitter Wim Brouwer heeft mij enkele jaren geleden gevraagd voor het bestuur van de afdeling Gelderse Vallei. Daar ben je breed bezig met alles wat binnen je regio speelt. Dit voorjaar werd ik gevraagd voor de LTO-vakgroep kalverhouderij. Binnen deze functie kan ik me specifiek richten op zaken die de kalverhouderij aangaan.”

Heb je vanuit het verleden affiniteit met bestuurswerk?
“Dat niet. Maar sinds de boerenprotesten in 2019 vind ik het belangrijk om onze stem te laten horen. Er hingen vlaggen op z’n kop en er waren veel acties. Maar het verhaal wat daar bij hoort, moet ook verteld worden. Dat heb ik op veel plaatsen gedaan, gewoon als boerin Gerda. Ik ben bij de gemeente geweest, bij de provincie en ook in Brussel. Daarnaast heb ik op een paar symposia gesproken. Je merkt al snel dat je het in je eentje, met je eigen boodschap, niet redt. Je moet het breder en professioneler oppakken. Daarom ben ik blij nu bij de vakgroep te zitten.”

Met welke thema’s houd jij je bezig binnen de vakgroep?
“Mijn portefeuille is ‘Platteland en Omgeving’. Daar valt ook het stikstofdossier onder. Maar je discussieert natuurlijk mee over alle thema’s die voorbijkomen en samen met de andere leden van de vakgroep beslissen we wie wat oppakt.”  

Het stikstofdossier past goed bij je?
“Dat denk ik wel. Vanwege de investeringen op ons eigen bedrijf weet ik wat er speelt, zowel op het gebied van wetgeving als wat in de stal wel en niet werkt. Ik ben ook een voorstander van brongerichte aanpak van emissies. De overheid wil op stikstof het hoogst haalbare en wijst altijd snel naar een chemische luchtwasser als mogelijke oplossing. Maar zo simpel is dat niet. Het stalklimaat gaat er niet op vooruit en de jaarkosten zijn hoog. Luchtwassers houden ook elke andere vorm van innovatie tegen. Dat vind ik erg jammer.”

Het blijft wel moeilijk om de overheid op andere gedachten te brengen als het om stikstof gaat.
“Dat klopt, maar je weren tegen anderen is mij wel met de paplepel ingegeven. Mijn ouders hadden een varkensbedrijf. In de jaren negentig vocht Milieuoffensief de vergunning van het bedrijf van mijn ouders aan. Mijn vader voerde zelf het verweer bij de Raad van State. Ik hielp hem met het schrijven van zijn teksten en ging met hem mee. Dan stonden we daar, ik achttien jaar, tegenover Volkert van der Graaf. Wat Milieuoffensief toen deed, doet MOB nu, nog steeds met dezelfde personen op de achtergrond.”

Hoe heb je dat destijds als jonge vrouw ervaren?
“Het heeft wel diepe indruk op mij gemaakt. Pas als je het meemaakt, ervaar je hoeveel impact het heeft. Op jezelf, je familie, je gemoedstoestand en ook op het bedrijf. Het zijn gewoon treiterijen die jarenlang doorgingen en waardoor je je bestaanszekerheid kwijtraakt. Door deze ervaringen ben ik het thema wel altijd blijven volgen. Wat er bijkomt is dat je ook nog met een onbetrouwbare overheid te maken hebt die met  juridisch onhoudbare wetgeving indirect de MOB faciliteert.”

En dat is lastig zaken doen als je belangenbehartiger bent. 
“Het is jammer dat we als boeren zo verdeeld zijn. Binnen de kalversector wordt er gelukkig wel goed samengewerkt tussen SBK, VVK en de LTO-vakgroep. Voor het beleidsmatige, de wet- en regelgeving op het boerenerf, is LTO aanspreekpunt. Maar dan moeten we er wel voor zorgen dat we voldoende leden achter ons hebben zodat de kalverhouderij ook binnen LTO sterk staat. Daarnaast is het niet de rol van LTO om de vergunningverlening op orde te brengen, dat is de taak van de overheid. Wel moeten we bestaande vergunningen zoveel mogelijk beschermen. Emissies reduceren betekent sinds de uitspraak van 18 december 2024, over intern salderen, niets minder dan een deel van je vergunning inleveren.”

Wat moet er veranderen binnen het stikstofbeleid?
“Het fundament waarop het stikstofbeleid gebaseerd is klopt niet. We moeten terug naar de basis en opnieuw beginnen met bouwen. BBB heeft dat wel geprobeerd in het vorige kabinet, de gemaakte fouten aanpassen, maar ze hebben te weinig tijd gekregen. Nu zijn we weer terug bij af. Het kabinet zegt van depositiebeleid naar emissiebeleid te willen. Weliswaar gaan de KDW-doelen uit de wet, maar daarvoor in de plaats komen emissiedoelen per diersector met een afrekenbare bewijslast bij de boeren. We komen zo van de regen in de drup. Daar moeten we van af. Bovendien blijft Aerius bestaan. En Aerius is juist gebaseerd op depositie. Dan weet je op voorhand dat de vergunningverlening niet op gang komt.”

Het beleid blijft frustreren?
“Zeker. Het is heel frustrerend dat de overheid wetten maakt die niet haalbaar zijn. Dat werkt ontmoedigend. Ik geloof dat je het kwade alleen kunt overwinnen met het goede. En dat is wat ik wil doen; elke dag vechten voor het juiste verhaal. Daar krijg ik energie van. Voor mij geldt dat ik er liever mee bezig ben, dan dat ik thuis zit en mij er alleen maar aan erger.”