Huidenmarkt verandert, kwaliteit steeds belangrijker

Marcel van Leent (67) ontvangt zijn bezoek in het kantoor van Oukro, pal naast de slachterij van Ekro en om de hoek bij ESA, de andere slachterij van VanDrie Group in Apeldoorn. Een ideale locatie. De lijntjes met de slachterijen zijn kort waardoor er gezamenlijk gewerkt kan worden aan een zo hoog mogelijke kwaliteit van kalfsvellen. Een wand in het kantoor is volledig gevuld met een afbeelding van een leerbewerker. Het straalt het ambacht uit dat nog steeds past bij de productie en verwerking van kalfsvellen.

Aantal afnemers gedecimeerd
Waaraan de huidenmarkt onderhevig is, vat Van Leent in één zin samen: “Neem China. Toen ik begon hadden we daar ongeveer honderd klanten waarmee we zaken deden. Tegenwoordig zijn dat er nog tien.” Niet alleen in China maar wereldwijd heeft zich in de leerverwerking in drie decennia een flinke concentratie voltrokken. Het aantal looierijen is gekrompen en een groot deel van de overgebleven bedrijven, is in handen van enkele investeringsmaatschappijen die productielocaties bundelen.
Daarnaast zijn er grote modehuizen die een achterwaartse integratie hebben voltooid en een leerlooierij hebben toegevoegd aan hun productieproces. Het aantal partijen waarmee leveranciers van kalfsvellen zoals Oukro zaken doet, neemt daardoor sterk af. Tel daar bij op de Chinese markt die inzet op betaalbare mode van Chinese oorsprong (waardoor de afzet van grote internationale modehuizen krimpt) en het is duidelijk dat de markt van kalfsvellen uitdagend is.

Mindere kwaliteit kost geld
Vanwege de consolidatie in het aantal afnemers, neemt hun macht in de markt toe. Leveranciers van kalfsvellen krijgen daardoor te maken met hogere eisen. Afnemers willen best nog goed betalen voor een eerste kwaliteit kalfsvel, maar zodra de kwaliteit minder is, gaat de prijs onderuit. “En dat gaat met grote stappen”, zegt Jan van Drie jr., die intussen ook is aangeschoven. “Een kalfsvel van tweede kwaliteit is 15 procent goedkoper, een kalfsvel van derde kwaliteit 40 procent.”
“Gelukkig leveren we kalfsvellen”, zegt Van Leent. “De huidenmarkt van runderen is helemaal slecht. Een deel van de runderhuiden gaat naar de gelatineproductie, maar ook verbranden van de huiden komt voor.” Kalfsvellen komen voornamelijk in aanmerking voor de productie van tassen en lederwaren, zoals portemonnees en riemen. Ooit was dat anders. Schoenen vormden jarenlang de belangrijkste afzetmarkt. Maar sinds de sportieve sneaker zijn opmars maakt, is de vraag naar leren schoenen flink teruggelopen.

Croupon moet puntgaaf zijn
Dat de markt is verschoven van schoenen naar tassen, heeft ook consequenties voor het kalfsvel. Modehuizen hebben nu het liefst iets dikker leer. Het croupon van het vel moet daarom puntgaaf zijn. Dit is het gedeelte van de schouder over de rug tot aan de achterhand. Het vel is hier dikker dan aan buik en flanken. Omdat tassen groter zijn dan schoenen, zijn kalveren van 155 tot 160 kilogram het meest geschikt voor een goed kalfsvel. Deze vellen wegen gemiddeld tussen de 14 en 20 kilo.
Om klanten van de juiste kalfsvellen te voorzien, neemt de automatisering bij de kwaliteitsbeoordeling toe. Oukro zet in op lasertechnieken en AI-modellen om meer informatie te krijgen over de kwaliteit van een kalfsvel. Hierdoor worden meer zwakke plekken van een kalfsvel zichtbaar die met het blote oog niet waarneembaar zijn. Zo wordt voorkomen dat kalfsvellen van een onvoldoende kwaliteit bij de afnemers belanden. “Oukro staat voor kwaliteit”, zegt Van Leent. “We hebben een imago hoog te houden.”

Code op elk kalfsvel
Alle kalfsvellen worden voorzien van een code die is afgeleid van het oormerk. Zo kunnen kalfsvellen tot aan de stal terug herleid worden, wat meehelpt om de kwaliteit te verbeteren. Van Drie: “Eén verkeerd schroefje in de stal betekent voor ons een verschil tussen eerste of derde kwaliteit.” De houderij is daarom de basis om de kwaliteit van de kalfsvellen zo hoog mogelijk te krijgen. “Vervolgens is het aan ons om tijdens transport en in de slachterij er alles aan te doen om de kwaliteit te handhaven.”
Kwaliteit wordt in de huidige afzetmarkt nog steeds goed betaald, concluderen de oude en nieuwe directeur van Oukro. “Daarom mogen we niet verslappen en moeten we juist een stapje er bij zetten”, zegt Van Drie. Omdat de vraag naar een hoge kwaliteit kalfsvellen toeneemt, terwijl het aantal kalveren juist afneemt, wordt er meer van de hele keten gevraagd om het aantal beschadigde kalfsvellen te verminderen. Van Drie: “Dit pakken we op met onze kalverhouders, transporteurs en slachterijen. Samen met verdere automatisering en kunstmatige intelligentie willen we ons productieproces verder optimaliseren zodat we kunnen voldoen aan de blijvende vraag naar kalfsvellen van hoge kwaliteit.”