Dit is de route naar een dierwaardige kalverhouderij in 2040

Met het plan spreken brancheorganisatie SBK, de Dierenbescherming en het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) af om gezamenlijk stappen te zetten op het gebied van dierenwelzijn, diergezondheid en natuurlijk gedrag van kalveren. De afspraken zijn uitgewerkt aan de hand van zes leidende principes (zie kader) van de Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA).

Omslag naar Dairy Veal
Voor het principe goede voeding vormt de ontwikkeling van het nieuwe marktconcept Dairy Veal een belangrijke pijler. Binnen dit concept wordt niet langer gestuurd op een laag hemoglobinegehalte of een lichte vleeskleur. In plaats daarvan komt de nadruk te liggen op voeding die beter aansluit bij de nutritionele behoefte van het kalf waarbij de vleeskleur van secundair belang is.
Het doel is om de pensontwikkeling eerder en beter te stimuleren, het aantal lebmaaglaesies te verminderen en kalveren meer mogelijkheden te bieden voor natuurlijk eet- en drinkgedrag. Ook wordt onderzoek gedaan naar melkverstrekking via een speen en de hoeveelheid melk. De sector werkt toe naar een geleidelijke vervanging van blank kalfsvlees door Dairy Veal. Het doel in 2030 is dat 7,5 procent van de huidige blankvleesproductie is omgeschakeld, oplopend naar 22,5 procent in 2035 en 37,5 procent in 2040.

Mogelijkheid tot uitloop
Onder het principe goede omgeving worden afspraken gemaakt over ruimte, stalklimaat, vloerkwaliteit en daglicht. Per 2030 is het doel om het gemiddelde hokoppervlak met ten minste 10 procent te laten toegenomen. Daarnaast krijgt 8 procent van de kalveren toegang tot een uitloop of weide. Dat aandeel groeit naar 30,5 procent in 2035 en 50 procent in 2040. Een uitloop kan op twee manieren vormgegeven worden: via time-sharing (op gezette tijden een deel van de kalveren naar buiten) of een permanente uitloop.
Voor dieren zonder buitenuitloop wordt de binnenruimte verder vergroot. Op termijn werkt de sector toe naar een situatie waarin kalveren zonder uitloop of met minder dan 2,5 vierkante meter per dier geleidelijk worden uitgefaseerd. Ook worden eisen gesteld aan vloercomfort, daglicht en temperatuur. Vanaf 2035 moeten roostervloeren zijn voorzien van rubber en comfortabele ligplaatsen met zacht materiaal. Daarnaast moet voldoende daglicht aanwezig zijn om een natuurlijk dag- en nachtritme mogelijk te maken.

Reductie antibiotica
Voor een goede gezondheid zetten de convenantspartijen in op verdere verbetering van de opfok en gezondheidsstatus van kalveren. De verzorging op het melkveebedrijf moet aantoonbaar op orde zijn en het aantal verzamelslagen tussen geboortebedrijf en kalverhouderij wordt beperkt tot maximaal één. Ook willen partijen gegevens over de gezondheid beter delen binnen de keten. Voor melkveehouders zou daarbij een kengetal beschikbaar moeten komen waarin de vitaliteit van het kalf op verzamelcentrum of in eerste weken op het kalverbedrijf tot uiting komt.
Op het gebied van veterinaire zorg wordt gestuurd op concrete doelen. Zo moet het antibioticagebruik in 2032 nog eens 50 procent lager liggen dan in 2022. Daarnaast wordt gewerkt aan een verbetering van de longafwijkingen met 20 procent en een forse vermindering van het aantal ESBL-positieve dieren. Deze doelen zijn conform Vitaal Kalf. Ook op transportgebied worden afspraken gemaakt. De ambitie is om uiterlijk in 2030 te stoppen met de import van kalveren uit Ierland. In 2040 moeten alle kalveren afkomstig zijn uit Nederland, België, Luxemburg, Duitsland of Zuid-Denemarken.

Geen ingrepen, tenzij…
Onder het principe erkenning van de intrinsieke waarde en integriteit van het dier, spreken partijen af dat lichamelijke ingrepen niet meer worden uitgevoerd, tenzij sprake is van een medische noodzaak die door een dierenarts wordt vastgesteld. In dat geval moeten verdoving en langdurige pijnbestrijding worden toegepast en worden vastgelegd binnen het kwaliteitssysteem Vitaal Kalf. Daarnaast wordt als uitgangspunt gehanteerd dat het houderijsysteem zoveel mogelijk wordt aangepast aan de behoeften van het kalf en niet andersom.
Het hergroeperen van kalveren mag in de toekomst alleen wanneer dit nodig is voor dierenwelzijn of diergezondheid. Iedere groep krijgt minimaal één schuurvoorziening en de sector wil het gebruik van verrijkingsmateriaal verder stimuleren, bijvoorbeeld met stro, hooirekken en andere vormen van hokverrijking. De mogelijkheden hiervoor worden besproken binnen zogenoemde ‘werkplaatsen’ waarin naast vertegenwoordigers van de sector ook de Dierenbescherming en wetenschappers zitting hebben.

Gezamenlijke uitvoering
De gemaakte afspraken worden de komende jaren verder uitgewerkt in die gezamenlijke werkplaatsen. Hierbinnen wordt gewerkt aan onderzoek, monitoring en de ontwikkeling van marktconcepten die de omslag naar een dierwaardige kalverhouderij economisch haalbaar moeten maken. Met de ondertekening van het convenant op 12 juni zetten de betrokken partijen een volgende stap in de gezamenlijke ambitie om te komen tot een dierwaardige kalverhouderij in 2040.

Lees hier het volledige stappenplan van de aanpak
 

Autoriteit bepaalt wat haalbaar is

Of de afzonderlijke maatregelen in de praktijk haalbaar zijn wordt bepaald door de nieuw op te richten Autoriteit Dierwaardige Veehouderij. Deze autoriteit monitort welke stappen veehouderij, marktpartijen en overheid zetten richting een dierwaardige houderij en rapporteert of de doelen van het convenant gehaald kunnen worden. In 2028, 2033 en 2038 vinden er evaluatiemomenten plaats. Hierbij wordt bepaald of alle randvoorwaarden zijn ingevuld voor de volgende te nemen stappen. Voorbeelden van die randvoorwaarden zijn een goed verdienmodel voor boeren, de praktische uitvoerbaarheid en de mogelijkheid tot het verkrijgen van vergunningen voor de nodige aanpassingen.