627 miljoen voor krimp en extensivering melkveehouderij

De regeling wordt naar verwachting binnenkort gepubliceerd in de Staatscourant en staat open van 1 juni tot en met 29 juli 2026. In deze periode kunnen melkveehouders een aanvraag indienen. De regeling richt zich op bedrijven die in 2025 actief melkvee hielden. Deelnemers moeten hun aantal melkkoeien met 10 tot 20 procent verminderen ten opzichte van het gemiddelde in 2025. Deze reductie geldt voor een periode van drie jaar. Tegelijkertijd mogen zij hun graslandareaal niet verkleinen en het aantal andere graasdieren niet uitbreiden.

Structurele impact op sector
Met het beschikbare budget kan het aantal melkkoeien in Nederland naar verwachting met maximaal 64.000 dieren afnemen, circa 4 procent van de totale veestapel. Dit moet leiden tot een daling van de ammoniakuitstoot met 0,5 kiloton en een reductie van broeikasgassen met 0,3 megaton CO2-equivalenten. Daarnaast zorgt de regeling voor een blijvende afname van fosfaatrechten, wat resulteert in een structurele krimp van de melkveestapel en lagere mestproductie. Dit moet de druk op de mestmarkt verlichten.

Vergoeding per koe en fosfaatrecht
De subsidie bestaat uit twee onderdelen: een inkomenscompensatie waarbij melkveehouders jaarlijks 1.606 euro ontvangen per verminderde melkkoe, inclusief vergoeding voor transactiekosten of een compensatie voor het doorhalen van fosfaatrechten waarbij 110 euro per fosfaateenheid wordt vergoed. Beide vergoedingen worden gedurende drie jaar uitgekeerd.

Geen uitzonderingen bij mestplafond
Een belangrijk aandachtspunt voor de sector is dat deelnemers aan de regeling niet worden uitgezonderd van een eventuele generieke korting op fosfaatrechten als nationale mestproductieplafonds worden overschreden. Volgens het kabinet is dit juridisch niet mogelijk. De overheid benadrukt dat deelname aan de regeling in principe geen gevolgen heeft voor de natuurvergunning van bedrijven. Omdat de bedrijfsstructuur gelijk blijft, wordt extensivering niet gezien als een wijziging van het project binnen de huidige regelgeving.

Ook banken bieden extra steun
Volgens het kabinet draagt de regeling bij aan een toekomstbestendige melkveehouderij en helpt deze bij het behalen van klimaat- en stikstofdoelen. Tegelijkertijd krijgen ondernemers de ruimte om hun bedrijfsstrategie te heroverwegen binnen bredere landbouwtransities. Naast de publieke regeling komt er ook een private bijdrage vanuit de Nederlandse Vereniging van Banken. De banken willen rentekortingen bieden op duurzame investeringen voor deelnemende melkveehouders, om zo de financiële lasten te verlagen.