Kiemgetal biest uit robot vaak veel te hoog

Om de kwaliteit van biest te achterhalen heeft MSD op drie melkveebedrijven met verschillende melkrobots van 76 holsteinkoeien biestmonsters genomen. 38 monsters werden verzameld uit de separatie-emmer van de robot en 38 monsters werden verzameld uit een beker waarin de veehouder via handmelken biest had verzameld. De uitkomst verbaasde de betrokken onderzoekers. Waar het kiemgetal bij handmelken op 100.000 kiemen per milliliter lag, zaten er in de biest van de melkrobot gemiddeld 150 miljoen kiemen, het vijftienvoudige.

Onverwachte uitkomst
Voor Pleun Penterman, technical manager rundvee bij MSD, kwam de uitkomst ook onverwacht. “Boeren hebben niet altijd schone handen en werken lang niet altijd met handschoenen. Je zou daardoor bij handmelken meer bacteriën verwachten. Van de andere kant denk je dat de melkrobot in staat moet zijn om schone melk te separeren. Maar dat blijkt dus niet waar.”
MSD heeft het onderzoek uitgevoerd om aandacht te vragen voor de biestkwaliteit. De effectiviteit van behandelingen van ziektes bij jonge kalveren neemt toe als de dieren voldoende goede en schone biest hebben gehad. Penterman: “Kalveren worden steriel geboren. Je wilt niet meteen verkeerde bacteriën in het maagdarmsysteem laten groeien. Dat gaat de positieve werking van biest teniet.”
Niet alleen het totaal aantal bacteriën ligt in robotbiest hoger, ook het aantal coliforme bacteriën piekt enorm. Waar bij handmelken gemiddeld vijf coliforme bacteriën aanwezig zijn in een milliliter, is dat bij robotbiest tweeduizend, ofwel een factor vierhonderd hoger. Coliforme bacteriën kunnen sterk ziekmakend zijn en zijn een indicatie voor de sanitaire kwaliteit van een voedingsmiddel. Penterman: “In biest wil je het liefst geen coliforme bacteriën. In ieder geval moet het aantal onder de tien kiemen per millimeter liggen. Dat is hier niet het geval.”

Onvoldoende schoon
De resultaten uit het onderzoek zijn dermate significant dat melkveehouders met een melkrobot geadviseerd zouden moeten worden om biest met de hand uit de koe te melken. Zover wil Penterman niet gaan. Zonder merken van robots te noemen, geeft ze aan dat er wel contact is geweest met leveranciers. Mogelijke oorzaken zijn het reinigingssysteem van het separatiegedeelte van de melkrobot, de separatie-emmers en de samenstelling van de biest. Penterman: “De leidingen van het separatiegedeelte worden minder intensief gebruikt. In combinatie met het vetpercentage van de biest zou dit kunnen leiden tot een onvoldoende schoon systeem.”
Dat dit onderdeel van de melkrobot geoptimaliseerd kan worden, blijkt uit een proef die de onderzoekers gedaan hebben naar het kiemgetal vóór en na reiniging van het separatiegedeelte. Er was namelijk geen verschil in kiemgetal. “De vette biest kan zich als een film aan de binnenkant van de leidingen vastzetten. Samen met de overige voedingsstoffen in biest - in combinatie met niet schone separatie-emmers - kan dit leiden tot een hoog kiemgetal.” Penterman adviseert melkveehouders de verontreiniging in het systeem te bepalen. Bij hoge waardes kan de fabrikant gevraagd worden hoe het proces van separeren te verbeteren.

Langer biest geven

Hoewel de antistoffen in biest 24 uur na de geboorte niet meer door de darmwand in het bloed worden opgenomen, hebben de antistoffen nog wel een functie bij de opbouw van de weerstand van het kalf. Ze vallen immers nog steeds de aanwezige ziektekiemen in de darmen aan. Vijf dagen biest in plaats van twee is beter en bevordert de algehele weerstand van kalveren tegen ziekten.