Protocollaire aanpak levert resultaat

Voor Alina en Henk Udink is hun manier van werken normaal, maar alles bij elkaar steekt hun aanpak zo goed in elkaar dat ze wekelijks een hoge kwaliteit stierkalveren verkopen aan de handelaar. Al in de droogstand wordt gewerkt aan vitale koeien die makkelijk afkalven - met fris geboren kalveren - waarna de koeien vlot opstarten met de melkgift. De droogstandsperiode bestaat op melkveebedrijf Udink uit twee groepen, of eigenlijk drie. Op het einde van de lactatie komen de koeien als eerste in een opdrooggroep. Dat duurt gemiddeld vijf dagen.
Het krachtvoer gaat er volledig af als de koeien in deze tussengroep komen, waarna de dieren een rantsoen krijgen met veel structuur en minder eiwit. Ook worden ze nog maar één keer per dag gemolken door de robot. Als de dagelijkse melkgift onder de 10 liter komt, gaan de koeien naar de eerste droogstandsgroep. Hier blijven ze tot drie weken vóór het afkalven. Dat is het moment waarop de voorbereiding op de nieuwe lactatie begint. Alina en Henk noemen de derde groep de close-up groep. Het rantsoen is hier afgestemd op een soepele overgang na afkalven.

4 liter biest
Eenmaal afgekalfd mogen de kalveren maximaal twee uur bij de koe blijven. Niet langer. Hoe langer het kalf er bij blijft, hoe meer de koe zich hecht. De vaarsjes en stiertjes komen hierna in een eenlingbox en krijgen 4 liter biest. Dat er met deze hoeveelheid ook biest naar de pens vloeit, is niet erg. “De pens is leeg en er vindt nog geen bacteriegroei plaats”, zegt Alina. “Dus rotting van de biest treedt niet op.” Met deze melkgift kunnen de jonge kalveren een flinke poos vooruit. Alina merkt dat sommige dieren pas na een dag weer honger krijgen. “Ik probeer ze eerder wat te geven, maar kijk vooral naar wat het kalf wil.”
De brixwaarde van de biest wordt van elke koe gemeten. Gemiddeld is deze waarde 23: eerstekalfskoeien zitten hier iets onder, oudere koeien net er boven. De 4 liter biest die de pasgeboren kalveren krijgen, past bij de gemiddelde brixwaarde. Kalveren krijgen hiermee voldoende antistoffen binnen, waarmee ze de eerste weken ziekten kunnen weerstaan. Om zo hygiënisch mogelijk de biest te winnen, maken Alina en Henk gebruik van een minimelker met een roestvrijstalen melkemmer. Zo’n emmer is makkelijk en goed te reinigen. Hygiëne is belangrijk, stelt Alina, die de kalveren de eerste drie dagen melk geeft van de eigen moeder.

Protocollaire aanpak
Na drie dagen gaan de kalveren over op melkpoeder van Quality Calf. Met dit bedrijf werkt melkveebedrijf Udink samen om de opfok tot ongeveer vier maanden optimaal te laten verlopen. Het sterke punt van het melkveebedrijf is volgens Iris Snippert van Quality Calf de protocollaire aanpak van de opfok die voor de vaarsjes en stiertjes identiek is. “Hier geen lagere melkgiften of minder geconcentreerde melksamenstelling voor de stiertjes. Alles is gericht op een goede kwaliteit met gezonde en vitale kalveren.” Zo’n aanpak wordt volgens Snippert belangrijker als in de toekomst kalveren langer op het melkveebedrijf zouden moeten blijven.
Wel staan de stiertjes apart van de vaarsjes. De vaarsjes staan in een mechanisch geventileerde stal waar geen handelaar of andere persoon van buiten hoeft te komen. De stiertjes staan in een andere stal. Twee weken worden de kalveren individueel verzorgd in een eenlingbox. De vaarsjes gaan vervolgens naar een groepshok in dezelfde stal en de stiertjes worden opgehaald door de handelaar. Nadat de kalveren uit de eenlingboxen gaan, worden de boxen met de hogedrukspuit schoongemaakt en ontsmet. Op een centrale plaats op het erf, blijven de eenlingboxen dan minimaal twee weken onaangeroerd staan. Deze sanitaire leegstand voorkomt dat mogelijke ziektekiemen vat krijgen op het volgende kalf dat in de eenlingbox komt.

Vast overleg
Om te beoordelen of de aanpak van Alina en Henk goed is, hebben de ondernemers een vast overlegmoment met adviseurs. Hierbij sluit de dierenarts aan, de vertegenwoordiger van de voerfirma, de fokkerijman en Quality Calf. De basis van het management op het bedrijf moet in orde zijn en alle neuzen bij de adviseurs moeten dezelfde kant op staan, vindt Alina. “Dat geeft het beste resultaat.”
Een tijdje heeft Alina zelf de kalveren naar het verzamelcentrum in Twekkelo gebracht. Ze vindt het normaal om te weten waar haar kalveren naar toe gaan. “Veel melkveehouders zijn nog nooit op een verzamelcentrum geweest”, zegt ze. “Dat is jammer. Het kalf is geen restproduct. Kalfsvlees is iets dat we samen maken. Vervolgens moeten we ook beter samen uitdragen hoe goed we het doen.”