‘Melkveehouders helpen om aan kalf te verdienen’

07.20 uur stro in vrachtwagen
Jan-Pieter en zijn vader Arjan halen op dinsdag, woensdag en donderdag kalveren op in hun gebied. Op woensdag leveren ze de jonge dieren aan John Baijens in Baarle-Nassau, die dan een vaste verzameldag heeft. Voordat hij naar de eerste melkveehouder vertrekt, legt Jan-Pieter anderhalve pak stro in de vrachtwagen.

07.30 uur eerste melkveehouder
Jan-Pieter strooit het stro op in de vrachtwagen en bespreekt vervolgens met de melkveehouder welke kalveren mee kunnen. Vorige week adviseerde hij een kalf te laten staan. Het kalf had wat voedingsdiarree achter de rug en oogde dun, terwijl het kalf wel mooi van soort was. Deze week oogt het kalf gezond en is het een week lang goed gevoerd. “Kijk eens wat een mooi kalf er nu staat. Die brengt deze week minstens 50 euro meer op.” Het betalen van de juiste prijs voor een kalf, ziet Jan-Pieter als een belangrijk onderdeel van zijn werk. Maar zeker zo mooi vindt hij als hij melkveehouders kan helpen om meer aan hun kalveren te verdienen.

7.55 uur volgend adres
Het zwartbonte stierkalf dat hier geladen wordt, heeft nog niet gedronken. “Dat maak ik wel eens vaker mee”, zegt Jan-Pieter. Zeker als je vroeg in de ochtend bij een melkveehouder arriveert. Ik vraag of het kalf gedronken heeft of merk het zelf op, want het is een lange dag voor de jonge kalveren. Ze gaan eerst naar het verzamelcentrum, waar ze gesorteerd worden. Vanavond gaan ze pas naar de kalverhouder. Als het kalf ’s ochtends niet drinkt, zitten er teveel uren tussen de voedingsbeurten. Dat is niet goed.” Kalveren die nog niet gedronken hebben krijgen op de wagen eerst 1,5 tot 2 liter water of elektrolyten-mix voordat hij verder rijdt.


Nog niet gedronken deze ochtend? Dan krijgt het kalf elektrolytenmix op de wagen

08.20 vaste controle
Als Jan-Pieter de kalveren beoordeelt, gaat dat volgens een vast stramien. Het belangrijkste is de eerste indruk: is het kalf fris en fruitig. Zieke of zwakke kalveren neemt hij niet mee. Daarna schat hij het gewicht. Kalveren moeten minimaal 36 kg wegen. Vervolgens scant hij het oormerk. Om in het Kalfvolgsysteem (KVS) opgenomen te worden moet de haarkleur en het geslacht kloppen en moet het kalf minimaal veertien dagen aangemeld zijn. Dit laatste levert nog wel eens frustratie op bij een melkveehouder die zeker weet dat hij het kalf twee weken geleden vóór twaalf uur ’s avonds heeft aangemeld. Jan-Pieter: “Sommige programma’s verwerken die gegevens vertraagd. Dan staat er bij mij dertien dagen en mag ik het kalf niet meenemen. Bij aanvoer op het verzamelcentrum staat hier een boete op van 75 euro.”

De controle van het kalf volgens een vast ritueel

09.15 uur blaarkoppen
Jan-Pieter komt op veel melkveebedrijven waar een breed scala aan koeienrassen gehouden wordt. De meeste hebben Holstein-koeien, maar ook Fleckvieh, MRIJ en blaarkoppen komt hij tegen. Het volgende adres vandaag is een biologisch melkveebedrijf met blaarkopkoeien. Hoewel de kalfjes duidelijk anders van soort zijn dan Holsteins, zijn het frisse dieren die ook mooi bevleesd zijn. Bij het scannen krijgt hij een melding dat het om een zeldzaam huisdierras gaat. Met een lach bevestigt Jan-Pieter de melding op zijn scanner.

Onderweg van het ene naar het andere bedrijf praat Jan-Pieter honderd uit. Hij vindt het vak erg leuk en heeft een goede band met de melkveehouders, vindt hij. Het leveren van toegevoegde waarde met goed advies, is zijn handelsmerk. Een kalf dat niet voldoet aan de voorwaarden van de erkenningsregeling onder KVS neemt hij niet mee. De jonge handelaar verbaast zich wel over het verschil in kwaliteit. “Sommige boeren zijn te voorzichtig om te voeren. Daar laad je dan heel dunne en weinig bevleesde kalveren. Zij kunnen veel meer uit hun kalveren halen. Zeker als het vleesrassen zijn. Geef je ze een week meer melk en aandacht, dan brengen ze per stuk meteen 20 tot 50 euro meer op.” Ook de druk op kalverhandelaren vanuit de KalfOK-score, die melkfabrieken hanteren, vindt hij een dingetje. Melkveehouders moeten voldoende punten halen op de thema’s gezondheid en uitval. “Maar de keerzijde is dat er soms gepusht wordt richting ons om dieren mee te nemen, terwijl wij ze nog niet geschikt vinden voor de kalverhouderij.” Het behalen van een voldoende hoge KalfOK-score moet niet op handelaren en de kalverhouderij afgewenteld worden, vindt hij.

10.05 uur al aardig vol
Vandaag staan er twintig melkveehouders op de lijst. In totaliteit zullen er 30 tot 35 kalveren opgehaald worden, schat Jan-Pieter. Halverwege de ochtend, raakt de wagen al aardig vol. Als het moet kan hij de bovenste vloer laten zakken van de vrachtwagen, zodat hij een tweede laag kalveren kan laden. 

Halverwege de ochtend raakt de vrachtwagen al aardig vol

11.35 uur Melktypisch kruisling kalf
Op het volgende adres van deze ochtend staat een melktypisch kruislingstiertje. Het kalf is al twee weken doorgeschoven en nu 28 dagen oud. Het weegt waarschijnlijk iets meer dan 40 kg. “Deze heeft een verlengde zorgperiode gehad”, zegt Jan-Pieter met de nodige ironie. “Ik schat dat dit kalf over een half jaar niet hoog scoort aan de slachthaak. Het is een klein kalf met een smal kruis. We moeten wel blij zijn dat de kalverhouderij sowieso deze kalveren afneemt, ook al weten we van sommige dat ze niet winstgevend zijn.”

12.45 uur het laatste adres
De laatste tussenstop wordt gemaakt op Zuivelboerderij De Kern. Melkveehouder Gertoin van Dal haalt de dieren zelf uit het hok. De stierkalveren liggen in een ruim hok met een dikke laag stro. Ze krijgen per dag 8 liter melk aan de automaat. Jan-Pieter ziet dit het liefst: droge hokken en melkveehouders die de kalveren goed voeren: “Die brengen het meeste op en de kalverhouder kan er ook goed mee uit de voeten.”

De kalveren liggen bij melkveehouder Van Dal in een dik pak stro en worden goed gevoerd aan een drinkautomaat
 
13.30 uur aankomst verzamelcentra
Op het verzamelcentrum van John Baijens in Baarle-Nassau is het een komen en gaan van terreinwagens met aanhangers en kleine vrachtwagens. Na lossen borstelt Jan-Pieter alle kalveren zodat ze beter tonen en ze wellicht een fractie meer opbrengen. Eigenaar John Baijens scant de kalveren als ze op de weegschaal staan en bepaalt meteen de prijs. Zijn medewerkers plaatsen de kalveren vervolgens op ras, sexe en gewicht: zwartbont bij zwartbont, zwaar bij zwaar, licht bij licht, vaarsjes bij vaarsjes en vleesrassen bij vleesrassen. Per koppel gaan ze naar de kalverhouder zodat selecteren bij aankomst niet meer nodig is.

De kalveren worden één voor één gewogen

Als ze tot een juiste prijs zijn gekomen is Jan-Pieter tevreden. Na het schoonmaken en ontsmetten van de vrachtwagen staat er in de kantine van het verzamelcentrum een kop tomatensoep klaar. De moeder van John Baijens heeft zelfs een kalfsrollade gebraden. “Dit zie je niet overal. Maar dat waarderen we wel”, zegt Jan-Pieter met een lach.