Continu+meten+van+stalemissies+kan%2C+maar+kosten+moeten+naar+beneden
Nieuws

Continu meten van stalemissies kan, maar kosten moeten naar beneden

Het continu meten van veestallen is technisch goed mogelijk. Dat blijkt uit een driejarig praktijkproject van de provincie Noord-Brabant, waarbij op 33 veehouderijlocaties metingen zijn uitgevoerd. Maar de meetkosten moeten flink omlaag voordat continu meten op grote schaal kan worden toegepast. Bij natuurlijk geventileerde stallen zijn er nog voldoende uitdagingen voor betrouwbare metingen.

Tijdens het Eindsymposium Continu Meten op 18 november werden de resultaten gepresenteerd van het project dat in 2023 van start ging. In vijf veesectoren (melkvee, varkens, vleeskalveren, geiten en pluimvee) zijn op 33 locaties minimaal een jaar de concentraties ammoniak, methaan en CO2 gemeten. Het project moest inzicht geven in de praktische mogelijkheden van continu meten, zowel in mechanisch als natuurlijk geventileerde stallen. Daarnaast was het doel om meer kennis te verzamelen over de emissies van verschillende stalsystemen.

Sensoren wel betrouwbaar
De resultaten kunnen worden gebruikt bij de verdere ontwikkeling van beleid waarbij veehouders niet alleen worden beoordeeld op de toegepaste staltechniek, maar ook op de daadwerkelijk gerealiseerde emissies. Volgens Arie de Niet van advies- en ingenieursbureau Witteveen+Bos, die het project namens de provincie Noord-Brabant begeleidde, is de belangrijkste conclusie dat de meeste stallen goed te meten zijn. De gebruikte sensoren blijken voldoende betrouwbaar en storingen zijn doorgaans oplosbaar.
Bij natuurlijk geventileerde stallen ligt dat ingewikkelder. Om de totale emissie te bepalen, moet niet alleen de concentratie van een gas worden gemeten, maar ook de hoeveelheid lucht die de stal verlaat. Juist dat ventilatiedebiet is bij open stallen moeilijk nauwkeurig vast te stellen. Extra complicaties ontstaan wanneer in veestallen ventilatoren dwars op de natuurlijke luchtstroom zijn geplaatst om bijvoorbeeld koeien en geiten extra verkoeling te bieden. Ook bij potstallen is de emissiebepaling complex, omdat de pot zelf CO2 produceert. Dat kan de berekeningen op basis van de CO2-massabalans verstoren.

Standaardisatie meetmethoden
Bij hoge ventilatiedebieten wordt het eveneens lastiger om de emissie nauwkeurig vast te stellen. Bovendien kan een grotere luchtverversing gepaard gaan met een hogere emissie. Een belangrijke les uit het project is dat meetmethoden verder gestandaardiseerd moeten worden. Alleen wanneer op verschillende bedrijven op dezelfde manier wordt gemeten, zijn de resultaten goed vergelijkbaar en bruikbaar voor beleid en toezicht. In de NEN-werkgroep die zich bezighoudt met het bemeten van stalemissies wordt de opgedane kennis van het Brabants project meegenomen.
Het project heeft onder meer een praktische werkwijze voor stalmetingen opgeleverd, afgeleid van bestaande meetrichtlijnen. Ook is een dashboard ontwikkeld om meetgegevens inzichtelijk te maken en is meer kennis opgedaan over de validatie van sensoren. Voor veehouders is vooral de interpretatie van de meetgegevens een aandachtspunt. Het beschikbaar hebben van emissiecijfers betekent immers nog niet automatisch dat een ondernemer weet welke maatregelen nodig zijn om de uitstoot te verlagen. Daarvoor blijft ondersteuning noodzakelijk.

Kosten moeten fors omlaag
Een belangrijke voorwaarde voor grootschalige toepassing is dat continu meten aanzienlijk goedkoper wordt. Volgens Roger Stoeltie van meetbedrijf Tauw zouden de kosten moeten dalen naar ongeveer 15.000 euro per drie jaar. Momenteel kunnen individuele stalmetingen nog oplopen tot een ton. Stoeltie ziet mogelijkheden om de kosten te verlagen door gebruik te maken van standaardmeetplannen en uniforme meetmethoden. Ook kan volgens hem kritisch worden gekeken naar de noodzaak van buitenmetingen, die niet in alle situaties nodig blijken te zijn.
Binnen het project Meten is Weten worden ervaringen opgedaan en uitgewisseld met andere meetbedrijven en de brancheorganisatie. Die samenwerking moet bijdragen aan efficiëntere en uiteindelijk goedkopere metingen. Albert Winkel, onderzoeker bij Wageningen University & Research plaatste tijdens het symposium een kanttekening bij de toekomstige invoering van continu meten. Volgens hem moeten beleidsmakers goed nadenken over de vraag welke bedrijven met meetapparatuur moeten worden uitgerust. "Gaat het bijvoorbeeld alleen om grote bedrijven die onder de IPPC-richtlijnen vallen, om veehouderijen in de omgeving van Natura 2000-gebieden of om mechanisch geventileerde stallen, waar de extra meetkosten beter beheersbaar zijn?"

Waarschuwing bij invoering
Winkel waarschuwde dat bij de invoering van vergunningen met emissiedoelen niet duizenden veehouders tegelijkertijd afhankelijk moeten worden van dezelfde leveranciers en meetbedrijven. Alleen al de beschikbaarheid en levertijd van sensoren kunnen dan een knelpunt vormen. Ook vanuit de omgevingsdiensten werd benadrukt dat continu meten nog verder ontwikkeld moet worden voordat het breed kan worden ingezet voor vergunningverlening en toezicht. Met de juiste NEN-normering moet uiteindelijk kunnen worden aangetoond dat stalemissies voldoende betrouwbaar en reproduceerbaar worden gemeten.

Bouwsteen overgang doelsturing
Het Brabantse project laat zien dat continu meten technisch haalbaar is, maar dat er nog stappen nodig zijn op het gebied van standaardisatie, kostenbeheersing en de interpretatie van meetresultaten. Daarmee vormt het project een belangrijke bouwsteen voor een mogelijke overgang naar doelsturing, waarbij de werkelijke uitstoot van een veehouderij een grotere rol krijgt.

Agenda

    Er zijn momenteel geen evenementen gepland

Meer agenda

De Stoppersregeling

Alle antwoorden op veel gestelde vragen

Klik hier

Stelling

Loading

Weer

  • Donderdag
    11° / 7°
    90 %
  • Vrijdag
    8° / 4°
    20 %
  • Zaterdag
    9° / 1°
    20 %
Meer weer