Uitrijdperiode dierlijke mest verlengd tot 15 september

De reguliere uitrijdperiode voor drijfmest op grasland loopt tot en met 31 augustus. Verschillende landbouworganisaties hadden de minister gevraagd deze periode te verlengen vanwege de aanhoudende droogte. Ook vanuit de Tweede Kamer werd daarop aangedrongen. Van Essen vroeg daarom op 12 augustus advies aan de Commissie Deskundigen Meststoffenwet (CDM). De commissie moest beoordelen of er landbouwkundig voldoende aanleiding was voor een verlenging en welke gevolgen deze zou hebben voor onder meer de waterkwaliteit en de uitstoot van ammoniak en lachgas.

Droogte vergelijkbaar met 2018
Volgens de CDM behoort het neerslagtekort deze zomer tot de hoogste ooit gemeten en is de situatie vergelijkbaar met het droge jaar 2018. Vooral in Zeeland, West-Brabant, Limburg, Texel en delen van de Achterhoek is sprake van droogtestress en sterk verminderde grasgroei. Door de droogte in juli en de eerste helft van augustus zijn volgens de commissie op veel plaatsen één à twee grassnedes verloren gegaan. Ook wordt een aanzienlijk lagere maïsoogst verwacht. Voor melkveehouders wordt de laatste grassnede in september en begin oktober daardoor extra belangrijk om voldoende ruwvoer te kunnen winnen.

Schade op droge zode
Mest uitrijden op een graszode die nog niet van de droogte is hersteld, kan volgens de CDM schade veroorzaken en de uiteindelijke grasopbrengst verminderen. Uitstel tot september kan ervoor zorgen dat de stikstof uit de mest beter wordt benut zodra het gras weer groeit. Ook vanuit milieuoogpunt ziet de CDM ruimte voor verlenging. Wanneer boeren alle resterende mest vóór eind augustus zouden moeten uitrijden, bestaat het risico dat relatief veel mest in korte tijd op uitgedroogde grond terechtkomt. Dat kan de kans op uit- en afspoeling vergroten wanneer vervolgens neerslag valt.
Een verlenging tot half september leidt volgens de commissie niet tot een betekenisvolle toename van de nitraatuitspoeling ten opzichte van de reguliere uitrijdperiode. Op basis daarvan heeft Van Essen besloten de uitrijdperiode voor drijfmest op grasland in alle grondsoortregio's te verlengen tot en met 15 september 2026. Ook voor vaste dierlijke mest op grasland op zand- en lössgrond wordt de uitrijdperiode verlengd tot die datum. Het besluit wordt zo snel mogelijk gepubliceerd in de Staatscourant.

Versoepeling GLB en eco-regeling
De minister neemt daarnaast maatregelen voor boeren die door de droogte niet aan bepaalde voorwaarden van het GLB en de eco-regeling kunnen voldoen. Door de droogte en beperkingen op het gebruik van grond- en oppervlaktewater is het op sommige percelen bijvoorbeeld niet mogelijk om de vereiste bodembedekking in stand te houden. Daarom wordt overmacht toegekend voor twee voorwaarden rond minimale bodembedekking. Het gaat onder meer om de eis van 80 procent bodembedekking binnen GLMC 6. Ook bij de eco-activiteiten groene braak en onderzaai van een vanggewas wordt rekening gehouden met de gevolgen van de droogte.
De betreffende voorwaarden worden bij getroffen boeren als voldaan beschouwd, ook wanneer bij een controle blijkt dat de vereiste bodembedekking niet is gehaald. De minister wil daarmee voorkomen dat boeren financieel worden benadeeld doordat zij als gevolg van extreme weersomstandigheden niet aan de resultaatverplichting kunnen voldoen.

Meer tijd voor rooigewassen
Ook de voorwaarden voor de eco-activiteit 'vroeg ras rooigewas' worden aangepast. De uiterste rooidatum van 1 september wordt verschoven naar 1 oktober. Daarmee wordt deze gelijkgesteld aan de huidige uiterste inzaaidatum voor vanggewassen op zand- en lössgrond. Volgens Van Essen moeten de maatregelen ervoor zorgen dat het landbouwbeleid onder de uitzonderlijke omstandigheden uitvoerbaar blijft. Tegelijkertijd benadrukt de minister dat agrarische bedrijven zich vanwege het vaker voorkomen van extreme droge en natte perioden steeds meer zullen moeten aanpassen aan klimaatverandering.